محمد رضا واليزاده معجزى
86
تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )
1302 كه امير لشكر به او شبيخون زد از تنگ زاهد شير عبور كرده و با سرعت خودشان را به ميان قسمتى از ايل بيرانوند كه در پشتكوه لرستان اقامت داشتند رسانيدند و در همانجا با بيرانوند و بالاگريوه عليه دولت و لشكر غرب بيعت كرد و جريان اتحاد او با طوايف مزبور بالاخره منتهى به محاصره پادگان لشكر شد كه قضاياى آن را در صفحات آينده به استحضار خواهيم رسانيد . اينك برمىگرديم به قضاياى بعد از شبيخون و غيره . وصول ماليات فشار به جهان سلطانىها اشاره كرديم كه بعد از فرار غلامعلى خان و ساير خوانين بيرانوند ، ريختند و بيرانوندها را غارت كردند و تمام اغنام و احشام آنها را به طرف سراب تلخ حركت دادند . در اين شبيخون كه بين الطلوعين دوازدهم بهمنماه 1302 اتفاق افتاد تلفات زياد به هردو طرف وارد گرديد . ولى مآلا به نفع لشكر غرب تمام شد و خطراتى كه امير احمدى پيشبينى كرده بود مرتفع و موقعيت نيرو تثبيت گرديد . اغنام و احشام غارتى از حد شمارش افزون بود . آنها را كلا با خودشان به سراب تلخ بردند . مهر على خان در سرابتلخ شروع به اخذ ماليات كرد . لكن در آن هنگامه سوز سرما طوايف پولى در دست نداشتند و چون مهر على خان به آنها فشار مىآورد به حكم اجبار حاضر شدند كه در عوض پول نقد گاو گوسفند و ساير چهارپايان را بدهند . اما با آنهمه اغنام و احشامى كه مهر على خان از بيرانوند به تاراج آورده و متحير بودند كه در آن هواى سرد عين الفصل سرماى زمستان علوفه و آغل جهت نگاهدارى آنها [ را ] از كجا و چگونه تهيه كنند ، چطور مىتوانستند باز هم گاو و گوسفند جمع نمايند . بدين علت مؤديان ماليات حاضر شدند من باب اضطرار و استخلاص گريبان خود از چنگ مأمورين ، اغنام و احشام خود را با نازلترين قيمت به جاى ماليات تقديم بدارند . مهر على خان در حالتى كه يك دنيا منت ابواب جمع خوانين سرابتلخ ( بازماندگان سرهنگ موسى خان و آزاد خان و غيره ) و قيطول و طايفه آنها مىكرد ، دامهايشان را به بهاى بسيار نازلى كه مىتوان گفت فاصله زيادى با مفت و مجانى نداشت ، در ازاى ماليات برمىداشت . بعد از تصفيه حساب ماليات با ساكنين قراى سراب تلخ ، اردو را به ميان طوايف خمسه ، دولتشاهى و بسطامى حركت داده و در ميان هريك از طوايف چند روز اطراق كرده اغنام و احشام آنان را نيز به نام ماليات گرفته و به طرف دهستان هنام كه از نقاط مهم الشتر مىباشد به راه افتادند .